Gỏi mít non Bình Định

Mấy đứa bạn ở phố cứ mỗi bận về quê mình chơi vào những ngày hè oi ả, chiều chiều thấy mẹ mình xách con dao ra vườn, ngắm nghía rồi chặt một trái mít non xanh mướt vào nhà là tụi nó lật đật tò mò hỏi luân phiên: "Ê em, mít còn non choèn, hột chưa có mủ chảy ròng ròng thế này thì ăn uống gì được mà mẹ chặt vô uổng vậy?". Mẹ mình nghe xong cười hiền hậu bảo: "Mấy đứa bay cứ chờ đó, lát nữa mẹ làm món mít trộn Bình Định này cho ăn, bảo đảm dẻo bùi, mát ruột nhai gãy răng bánh tráng mà hông biết ngán là gì đâu hà!".

Gỏi mít non, hay còn gọi là mít trộn, từ lâu đã là một trong những món ăn đặc sản dân dã nhưng có sức hút lạ kỳ của vùng đất Bình Định. Dù được chế biến đơn giản, không quá nhiều gia vị hay nước chấm phức tạp, nhưng món ăn này vẫn giữ được hương vị đậm đà, tinh tế, mang đậm dấu ấn ẩm thực miền Trung. Hôm nay, mình sẽ review thực tế trải nghiệm vô bếp làm món ăn này để chỉ cho mọi người cách làm gỏi mít non Bình Định đúng điệu quê mình nhen!

Cách chọn mít non ngon và mẹo sơ chế trắng tinh không bị thâm mủ

Mít là loại cây phổ biến ở Bình Định, hầu như vườn nhà ai cũng có một vài cây che bóng mát, trái ra lủng lẳng từ gốc đến ngọn với hương thơm đặc trưng, vị ngọt bùi. Người dân quê mình hay dùng quả mít non để nấu canh mít với lá lốt, làm món mít non kho cá chuồn mặn mòi, và đỉnh nhất chính là món gỏi mít.

Để có món gỏi ngon, khâu chọn mít thực tế quan trọng lắm nhen:

• Cách chọn mít: Bạn phải chọn những trái mít non vừa đủ độ, da còn xanh, gai mịn đều, tuyệt đối không chọn quả quá già vì lúc đó hạt mít đã cứng, xơ mít bị ngọt gắt ăn sẽ bị sượng, mất đi độ giòn và vị chát ngọt bùi đặc trưng.
• Mẹo gọt mít hông dính mủ: Sau khi hái xuống, bạn dùng dao cắt bỏ cuống cho mủ chảy bớt ra, rồi đem ngâm ngay trái mít vào thau nước muối loãng. Bí quyết của các mẹ quê mình là phải dùng dao gọt sạch bách lớp vỏ gai bên ngoài ngay trong chậu nước. Làm như vậy mủ mít sẽ loang ra nước chứ hông dính chặt vào tay hay làm thâm đen thớ thịt mít, giúp miếng mít giữ được màu trắng tinh khôi.
• Luộc và thái mít: Gọt vỏ xong, bạn xẻ dọc trái mít ra làm bốn, lọc bỏ phần cùi bên trong rồi thả vào nồi nước sôi luộc chín tới. Đừng luộc chín nhừ nhen, vừa chín tới là vớt ra liền, để cho thật ráo nước. Tiếp theo, bạn dùng dao bén thái mít thành từng sợi mỏng vừa phải theo đúng thớ mít để khi trộn gỏi, miếng mít vẫn giữ được độ giòn sừn sựt nịnh miệng.

Hướng dẫn cách làm gỏi mít non Bình Định đúng điệu tôm thịt

Khi xưa cuộc sống còn khó khăn, món gỏi mít thường được bà con trộn đơn giản với chút da heo luộc dai dai, hoặc đậu khuôn (đậu hũ) chiên vàng dành cho người ăn chay thanh tịnh. Ngày nay, món ăn này đã được biến tấu đa dạng hơn với nhiều nguyên liệu phong phú như tôm tươi, thịt ba chỉ, mực... giúp tăng thêm phần đậm đà, bổ dưỡng.

Quy trình trộn gỏi tôm thịt truyền thống gồm các bước mộc mạc sau:

• Bước 1 (Sơ chế mồi trộn): Tôm tươi mua về bóc vỏ, bỏ chỉ lưng, đem ướp chút gia vị rồi xào nhanh trên chảo cho thấm vị. Thịt ba chỉ luộc chín với xíu hành tím cho thơm, vớt ra xắt sợi thật mỏng.
• Bước 2 (Phi dầu phộng thần thánh): Người Bình Định khoái xài dầu phộng (dầu lạc) nguyên chất từ các lò ép bánh quê mình. Bạn bắt chảo lên, đổ dầu phộng vô khử cho thật chín, thả tỏi băm vào phi vàng om thơm nức mũi rồi tắt bếp, để cho dầu tỏi nguội hoàn toàn nhen (để nóng trộn vô là rau bị héo rũ liền hà).
• Bước 3 (Thấu gỏi): Bạn chuẩn bị một cái thau lớn, cho mít non đã thái sợi, tôm xào, thịt ba chỉ vào. Rưới phần dầu phộng phi tỏi nguội vô, thêm đường cát, nước cốt chanh tươi và nước mắm nhĩ tỏi ớt kẹo kẹo. Dùng tay trộn, thấu thật đều và nhẹ nhàng cho các nguyên liệu ngấm đượm gia vị.
• Bước 4 (Hoàn thành): Tiếp tục thảy một nắm rau răm, rau húng lũi cắt nhỏ, vài lát ớt đỏ vào trộn sơ lại lần nữa. Cuối cùng, bạn nêm nếm lại cho vừa vị rồi rắc một nắm đậu phộng (lạc) rang giã thô cùng chút tiêu xay lên trên mặt là hoàn thành đĩa gỏi ngon nhức nách!

Thưởng thức gỏi mít cùng bánh tráng nướng giòn rụm

Món gỏi mít non Bình Định ngon nhất, đúng điệu nhất là dứt khoát phải được ăn kèm với bánh tráng nướng (bánh tráng mì hoặc bánh tráng gạo mè dày cộm của xứ Nẫu).

Khi ăn, bạn hông cần xài đũa muỗng gì cho lích kích đâu hà. Cứ dùng tay bẻ một miếng bánh tráng nướng giòn rụm, xúc một ngụm gỏi đầy đặn có đủ mít non, tôm thịt, rau thơm và đậu phộng rồi đưa vô miệng cắn một cái rột. Chu choa... cái vị bánh tráng giòn tan hòa quyện với vị mít non bùi bùi giòn sừn sựt, vị béo ngậy đặc trưng của dầu phộng quê, vị ngọt của tôm thịt bùng nổ cùng cái vị cay nồng của ớt, chua thanh của chanh tạo nên một tổng thể hài hòa, bắt miệng vô cùng. Ngoài ra, nhiều người quê mình còn thích ăn kèm món này với bún tươi, chan thêm chút nước mắm tỏi ớt chua ngọt loãng để ăn no bụng luân phiên cũng dứt bài luôn á!

Các biến tấu đa dạng và mới lạ của món mít trộn Bình Định

Bên cạnh cách trộn tôm thịt quen thuộc, người dân miền biển quê mình còn sáng tạo ra nhiều phiên bản độc lạ, ăn thanh mát cực kỳ:

1. Gỏi mít non trộn tép khô dân dã

Vào những ngày ví tiền hơi "eo hẹp", món mít trộn tép khô chính là cứu cánh số một. Tép khô (ruốc khô) được rửa sạch, đem rang giòn với dầu phộng và tỏi băm thơm lừng, sau đó trút thẳng vào thau trộn cùng mít non thái nhỏ, đậu phộng và rau thơm. Vị tép biển mặn ngọt, giòn rụm quyện với miếng mít bùi bùi ăn dính cứng ngắc luôn nhen.

2. Gỏi mít non trộn sứa tạo sự mới mẻ trong ẩm thực

Đây là một lựa chọn thú vị cho những ai thích sự tươi mới, độc lạ trong ẩm thực duyên hải miền Trung. Sứa biển bắt về làm sạch, xắt miếng vừa ăn dẻo dai, giòn sần sật, đem kết hợp với vị mềm bùi của mít non luộc, thêm chút rau răm, ớt xiêm đỏ tạo vị cay nhẹ. Sự kết hợp này mang lại cảm giác thanh mát, kích thích vị giác cực kỳ mạnh mẽ, đặc biệt thích hợp để cả nhà cùng thưởng thức trong những ngày hè oi bức, nóng nực.

Tuy dân dã, chân phương và rẻ tiền nhưng đĩa gỏi mít non Bình Định lại mang đậm hương vị ấm nồng của quê hương, gợi nhớ đến những bữa cơm đạm bạc nhưng ấm cúng của người dân miền Trung đầy nắng gió. Chẳng thế mà ngày nay, thức quà quê này không chỉ phổ biến trong các gia đình xóm nhỏ Hoài Nhơn mà còn xuất hiện chễm chệ trong thực đơn của nhiều nhà hàng sang trọng, trở thành một đặc sản khó cưỡng đối với thực khách gần xa.

Hy vọng qua bài review chia sẻ trải nghiệm thực tế này, bạn sẽ tự tin vào bếp trổ tài làm một thau mít trộn dẻo bùi thiết đãi cả nhà dịp cuối tuần nhen. Chúc các bạn thực hiện thành công và ăn thật ngon miệng nha! Chắc chắn hương vị dân dã đượm tình xứ nẫu này sẽ hông làm cái bụng của bạn thất vọng đâu hà!