Mắm Ruốt

Mô tả

Nếu dải đất miền Trung đầy nắng gió nổi tiếng với các loại mắm mặn mòi, thì tại thị xã Hoài Nhơn, Bình Định, Mắm ruốc (hay còn được gọi bằng cái tên thân thương theo tiếng địa phương là Mắm ruốt) lại mang một chỗ đứng vô cùng đặc biệt. Không chỉ đơn thuần là một món nước chấm, mắm ruốc chính là "bí thuật" giữ lửa cho những nồi kho, những món xào trong căn bếp của các mẹ, các chị xứ Nẫu từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Mắm ruốc Hoài Nhơn ngon và có hương vị khác biệt nhờ nguồn nguyên liệu tươi rói từ những làng chài ven biển như Tam Quan Bắc, Hoài Hương.

• Thu hoạch khuyết tươi: Vào mùa ruốc (mùa khuyết), từng đàn ruốc biển nhỏ li ti đổi màu hồng nhạt bơi sát bờ sẽ được ngư dân dùng lưới dày để đánh bắt từ lúc nửa đêm. Con ruốc mang về phải còn tươi xanh, không lẫn tạp chất hay cát biển.
• Quy trình ủ mắm công phu: Ruốc được rửa sạch bằng nước biển, để thật ráo rồi trộn với muối hột theo tỷ lệ vàng. Hỗn hợp này được đem phơi dưới cái nắng gắt của miền Trung cho se mặt lại, sau đó cho vào cối xay nhuyễn mịn. Cuối cùng, bột ruốc được cho vào lu sành, đậy kín nắp và phơi nắng, ủ ròng rã suốt nhiều tháng trời. Khi mắm chuyển sang màu đỏ bã trầu hoặc tím sẫm, dậy lên mùi thơm nồng, kẹo sệt lại là lúc mắm đã chín hoàn hảo.

Mắm ruốc truyền thống nguyên chất có vị mặn sâu và ngọt hậu của đạm ruốc. Chỉ cần biến tấu một chút, bạn sẽ có ngay những món ăn đưa cơm đến lạ kỳ:

• Thịt ba chỉ xào mắm ruốc: Đây là món ăn "kinh điển" vào những ngày mưa se lạnh. Thịt ba chỉ xắt nhỏ chiên cho cháy cạnh, tứa mỡ thơm lừng, sau đó phi thơm sả băm, tỏi ớt rồi đổ mắm ruốc đã pha chút đường vào đảo đều cho đến khi keo lại. Vị béo của thịt hòa cùng vị thơm nồng, cay cay của sả ớt và mắm ruốc sẽ khiến nồi cơm nhà bạn "bốc hơi" trong nháy mắt.
• Nước chấm trái cây chua "thần thánh": Xoài xanh, cóc non hay ổi giòn xắt lát mà thiếu đi chén mắm ruốc pha tỏi, ớt xiêm cay và đường cát thì quả là một thiếu sót lớn. Vị chua chát của trái cây quyện vào cái ngọt cay, thơm nồng của mắm ruốc tạo nên sức hút khó cưỡng cho các tín đồ ăn vặt.
• Gia vị cho các món kho, món canh: Người Hoài Nhơn thường nêm một muỗng nhỏ mắm ruốc vào nồi canh rau tập tàng, canh khoai sọ hay nồi cá kho để món ăn dậy mùi thơm đặc trưng và có vị ngọt hậu đậm đà hơn.

Với đặc tính dễ bảo quản, giữ được lâu và cực kỳ tiện lợi khi chế biến, mắm ruốc là thức quà quê mộc mạc được rất nhiều khách du lịch lựa chọn để mang về căn bếp gia đình hoặc tặng bạn bè:

1. Cách bảo quản: Bạn chỉ cần đậy kín nắp hũ mắm ruốc sau mỗi lần sử dụng, để nơi khô ráo, thoáng mát hoặc bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh là có thể dùng dần trong vòng 6 - 12 tháng mà không lo mắm bị đổi vị hay mất mùi.
2. Nơi tìm mua: Để mua được mắm ruốc thơm ngon, chuẩn vị truyền thống không pha tạp chất, bạn có thể ghé thăm các chợ lớn tại thị xã như chợ Bồng Sơn, chợ Tam Quan, hoặc mua trực tiếp tại các làng chài ven biển và các cửa hàng phân phối đặc sản Bình Định uy tín dọc theo trục đường Quốc lộ 1A.

Mắm ruốc Hoài Nhơn, Bình Định – món ăn tuy dân dã, rẻ tiền nhưng lại chứa đựng trọn vẹn hương vị mặn mòi của biển cả và sự chịu thương, chịu khó của con người xứ Nẫu. Có dịp ghé thăm vùng đất xứ dừa, bạn đừng quên xách tay vài hũ mắm ruốc về để làm phong phú thêm mâm cơm gia đình mình nhé!